Ieder jaar vindt de Week van de Toegankelijkheid plaats. Een week waarin we stilstaan bij één simpel uitgangspunt: iedereen telt mee! Ieder mens hoort erbij! Mensen met een beperking hebben dezelfde rechten als ieder ander!

Ieder jaar begin oktober is het de landelijke Week van de Toegankelijkheid. Deze week is een initiatief van Ieder(in). Zij kiezen jaarlijks een thema, dit jaar is dat toegankelijke zorg.

Ook in Arnhem organiseren we de Week van de Toegankelijkheid. Dit doen we samen met Bijzonder in Arnhem en de gemeente Arnhem.

Toegankelijkheid is geen gunst. Het is een mensenrecht, vastgelegd in het VN-verdrag Handicap. Daarom werken we het hele jaar aan een stad waarin iedereen gelijkwaardig kan meedoen, en zetten we dat deze week extra in de schijnwerpers. Meedoen begint bij een toegankelijke stad.

Doe mee!

Volg je het Apcg en Bijzonder in Arnhem al op social media? Deel deze week mee met #WeekVanDeToegankelijkheid en #ToegankelijkeZorg, en voeg een alt-tekst toe aan je foto’s zodat iedereen kan meelezen.

Loop je zelf tegen een ontoegankelijke plek of situatie aan? Ook dat mag je melden als discriminatie. Meer hierover lees je via Vizier of discriminatie.nl.

Niets over ons, zonder ons! Deze Week van de Toegankelijkheid maken we samen. Meedoen is geen gunst maar een recht. In Arnhem doen we mee, met elkaar.

Terugblik op de Week van de Toegankelijkheid in Arnhem

Van 3 tot en met 9 oktober stond Arnhem in het teken van de Week van de Toegankelijkheid. We startten met een samenspeelmiddag voor kinderen met en zonder beperking, hesen voor het eerst de Disability Pride-vlag, namen raadsleden mee in het dagelijks leven van inwoners en sloten af met een stadswandeling door de geschiedenis van leven met een beperking in Arnhem.

 

Samenspeelmiddag: een speeltoestel waar elk kind op kan spelen

 

Foto: Wethouder Maarten van den Bos in gesprek met kinderambassadeur Jasmijn tijdens de samenspeelmiddag.

Op zaterdag 3 oktober trapten we de week af met een samenspeelmiddag bij MFC De Spil in Malburgen. Het was een mooie, nazomerse dag en een middag vol enthousiasme en ideeën. Wethouder inclusie Maarten van den Bos, Apcg-voorzitter Marjolein van den Broek en kinderambassadeur Jasmijn waren erbij. Het Apcg, Bijzonder in Arnhem en de gemeente Arnhem organiseerden de middag samen. Kinderen knutselden, speelden en snoepten. Ze deelden ook ideeën voor speeltoestellen die voor elk kind toegankelijk zijn. De wethouder en Jasmijn voerden een mooi gesprek over het belang van een speeltuin waar álle kinderen met elkaar kunnen spelen.

De kinderambassadeurs van het Apcg denken al ruim twee jaar mee over speelactiviteiten en speelplekken die inclusiever kunnen worden. Tijdens deze middag ontmoetten zij andere kinderen, met en zonder beperking. Het was een geslaagde middag met veel gezelligheid en goede ideeën.

 

Disability Pride vlag gehesen

 

Foto: Wethouder Maarten van den Bos interviewt Kinderambassadeur Tibbe

Op maandag 5 oktober werd de Disability Pride-vlag gehesen. Dat gebeurde voor het eerst in Arnhem en voor de tweede keer in Nederland. Kinderambassadeur Tibbe hielp bij het hijsen. We namen tijd en ruimte om aandacht te vragen voor de positie van Arnhemmers met een beperking of chronische ziekte.

Volgens Apcg-voorzitter Marjolein van den Broek staat de vlag voor trots zijn op wie je bent, met je beperking. Een beperking geeft je eigen ervaringen. Toch voelen veel mensen dat ze hun beperking moeten verbergen of ontkennen om serieus genomen te worden. Marjolein hoort dat vaak en kent het zelf ook: “Soms voel ik mij gedwongen om mijn blindheid onzichtbaar te maken, om voor vol aan gezien te worden.” Met het hijsen van de vlag laat Arnhem als stad zien dat dat niet zou moeten.

Marjolein noemde ook validisme: discriminatie vanwege een beperking. Bijvoorbeeld omdat je niet meer goed met de bus kunt reizen. De vlag is volgens haar meer dan een symbolisch gebaar. Het is een moment waarop we midden in de stad ruimte innemen die niet altijd vanzelfsprekend is: zichtbaar, en niet als kanttekening. De wethouder gaf aan dat dit het begin is van een jaarlijks moment.

 

Raadsleden aan zet in De Reis van de Inwoner

 

Foto: Raadsleden in gesprek tijdens de interactieve workshop “De Reis van de Inwoner”

Wat betekenen de Wmo en het jeugdbeleid in het dagelijks leven van een inwoner? Dat onderzochten raadsleden op woensdag 7 oktober tijdens De Reis van de Inwoner.
Dit was geen presentatie, maar een interactieve workshop. Bijzonder in Arnhem ontwierp hem speciaal voor deze bijeenkomst. De raadsleden kregen twee inwoners en hun levens voorgelegd. Zij maakten zelf de keuzes, met gevolgen voor tijd, energie, autonomie en zekerheid. Aan tafel ontstond fanatiek overleg. Wat als de ene keuze iets oplost, maar elders een nieuw probleem veroorzaakt? En wie vangt het op als ondersteuning tijdelijk is, terwijl de behoefte dat niet is?
Voor sommige raadsleden was het een nieuwe kijk. Anderen herkenden de vragen die ze al langer stellen. De bijeenkomst gaf nieuwe energie om het gesprek over de Wmo en het jeugdbeleid samen voort te zetten.

 

Stadswandeling: de geschiedenis van leven met een beperking in Arnhem

 

Foto: Apcg voorzitter Marjolein van den Broek spreekt tijdens de stadswandeling

Op vrijdag 9 oktober sloten we de week af met een stadswandeling. Ervaringsdeskundige gidsen namen ons mee langs vier plekken in de binnenstad. Het was een grijze, maar droge herfstmiddag. Onderweg, over de hobbelige bestrating, ontstonden mooie gesprekken tussen bezoekers en gidsen.

Opening door SpeelsCollectief
De wandeling begon met een voorproefje van de voorstelling Bodymind van SpeelsCollectief, het Arnhemse theatergezelschap met spelers met en zonder beperking. Theater speelt al lang een belangrijke rol in de emancipatie van mensen met een beperking. Bodymind van SpeelsCollectief is eind oktober te zien bij ArtEZ.

Rijnstraat: voor wie bouwen we?
De eerste stop was aan het begin van de Rijnstraat. In de plannen voor de binnenstad wordt dit gebied omgevormd tot meer woningen. Logisch, want de binnenstad kampt met leegstand en tegelijkertijd is er een wooncrisis. Maar voor wie bouwen we eigenlijk? Voor mensen met een beperking is wonen altijd al een crisis geweest. Het eerste verhaal ging over de geschiedenis en de persoonlijke betekenis daarvan.

Stadhuis: de geschiedenis van Nederlandse Gebarentaal
Onze dove gids mocht als kind op het internaat in de jaren zeventig geen gebarentaal leren. Kinderen moesten leren praten of liplezen. Kinderen die toch gebaarden, werden soms op hun handen geslagen. Pas in de jaren tachtig werd gebarentaal langzaam toegestaan. Het duurde tot 2021 voordat de Nederlandse overheid Nederlandse Gebarentaal officieel erkende.

Willemsplein: de stadsbussen
Met uitzicht op de bussen hoorden we hoe de toegankelijkheid sinds de jaren tachtig is verbeterd, dankzij de inzet van belangenbehartigers met een beperking. De regio Arnhem-Nijmegen had als eerste in Nederland standaard elektrische planken in de bus en al 16 jaar standaard twee rolstoelplekken. Dit had het succesverhaal van de wandeling moeten zijn. Maar deze zomer bleek dat de provincie het aantal plekken zonder betrokkenheid van belangenbehartigers had gehalveerd. Een voorbeeld van hoe belangrijk het is om ervaringsdeskundigen bij besluitvorming te betrekken.

Gele Rijdersplein: het Aku Monument
De laatste stop was bij het Aku Monument, gebouwd tijdens de wederopbouw, vlak na de Tweede Wereldoorlog. In die oorlog werden mensen vanwege hun beperking vervolgd, gedeporteerd en onderworpen aan gruwelijke medische experimenten. Na de oorlog was er geen erkenning hiervoor en werden mensen in instellingen in de bossen weggestopt. In diezelfde tijd kreeg de stad dit monument cadeau, voor alle Arnhemmers, als ontmoetingsplek. Dat het ontoegankelijk werd gebouwd, past bij de tijdgeest: mensen met een beperking werden niet gezien als onderdeel van de samenleving.
Wie tot “alle Arnhemmers” wordt gerekend, is gelukkig veranderd. Het monument is inmiddels deels aangepast, maar van gelijkwaardige toegankelijkheid is geen sprake. De aanpassingen keken vooral naar technische kenmerken, zoals zichtlijnen, en niet naar de betekenis en de bedoeling van de plek: een ontmoetingsplaats voor de hele stad.
We sloten de wandeling af met een vraag: van wie is de stad, en wie krijgt ruimte? Arnhem wil een inclusieve stad zijn. Voor een inclusiever antwoord moeten we verder kijken dan technische kenmerken. De betekenis en de bedoeling van plekken moeten leidend zijn, zodat iedereen er gebruik van kan maken en mee kan doen. Daar stopt het niet. We blijven ons inzetten voor een toegankelijk Arnhem. De kinderambassadeurs blijven meedenken over inclusieve speelplekken. De vlag is het begin van een jaarlijks moment, zoals de wethouder aangaf. En de vraag waarmee we de wandeling afsloten, van wie is de stad en wie krijgt ruimte, nemen we mee in ons werk.
Wil je op de hoogte blijven? Volg het Apcg en onze partners voor de volgende belangrijke momenten en activiteiten, zoals de Internationale Dag voor Mensen met een Beperking op 3 december.